“मोजिबाके” शब्दको अर्थ
यो शब्द जापानी 文字化け बाट आएको हो, जसको अर्थ हो “अक्षरको रूप बदलिनु”। नेपालीमा यसलाई प्रायः “बिग्रिएको टेक्स्ट”, “फुटेका अक्षर” वा “नेपाली फन्टको समस्या” भनिन्छ, यद्यपि असली कारण धेरैजसो फन्ट होइन, इन्कोडिङ हुन्छ।
टेक्स्ट किन बिग्रिन्छ?
कम्प्युटरले अक्षरलाई बाइटको रूपमा राख्छ, र इन्कोडिङले कुन बाइट कुन अक्षर हो भनेर तय गर्छ। UTF-8 मा न तीन बाइटमा राखिन्छ: E0 A4 A8। कुनै प्रोग्रामले यी बाइटलाई Windows-1252 ठानेर पढ्यो भने हरेक बाइटलाई छुट्टै अक्षरको रूपमा देखाउँछ: न।
नेपालीमा अर्को कारण पनि छ: युनिकोडअघि नेपाली प्रीति, कान्तिपुर वा सगरमाथा जस्ता फन्टमा टाइप गरिन्थ्यो। यी फन्टले अंग्रेजी अक्षरको ठाउँमा नेपाली आकृति कोर्छन्। फन्टबिना खोल्दा तिनै अंग्रेजी अक्षर देखिन्छन्। दुवै अवस्थामा जानकारी हराउँदैन, गलत तरिकाले पढिएको मात्र हुन्छ – त्यसैले Mojibuster ले सही टेक्स्ट फर्काउन सक्छ।
प्रीति
lalu|Psf] g]kfnL 6]S:6 ca 7Ls ePsf] 5
युनिकोड
बिग्रिएको नेपाली टेक्स्ट अब ठीक भएको छ
सामान्य रूप
नेपाल: UTF-8 टेक्स्ट Windows-1252 को रूपमा पढिएको, Excel मा CSV खोल्दा प्रायः देखिन्छ (Excel र CSV मा नेपाली)।g]kfn: प्रीति फन्टमा लेखिएको टेक्स्ट फन्टबिना खोलिएको (प्रीतिबाट युनिकोड)।?वा�: बदल्न नसकिएका अक्षरको ठाउँमा यी राखिएका – मूल जानकारी हराइसकेको छ।
सामान्य कारण
- BOM बिनाको UTF-8 CSV फाइल Excel मा डबल-क्लिक गरेर खोल्नु।
- प्रीतिमा लेखिएको पुरानो डकुमेन्ट त्यो फन्ट नभएको कम्प्युटर वा मोबाइलमा खोल्नु।
- प्रीतिमा टाइप गरिएको टेक्स्ट Facebook, Viber वा इमेलमा कपी गर्नु।
- वेबसाइट वा इमेलमा गलत इन्कोडिङ (charset) बताउनु।
- पहिले नै बिग्रिएको टेक्स्टलाई फेरि रूपान्तरण गर्नु।
के हरेक बिग्रिएको टेक्स्ट ठीक हुन सक्छ?
धेरैजसो सक्छ, यदि बाइटहरू बाँकी छन् भने। सेभ गर्दा वा पठाउँदा अक्षर ? वा � मा बदलिइसकेका छन् भने मूल जानकारी हराउँछ। Mojibuster ले सकेजति सबै ठीक गर्छ र कति ठाउँ फर्काउन सकिएन भनेर बताउँछ। सबटाइटलमा यस्तो भएमा हेर्नुहोस् बिग्रिएका नेपाली सबटाइटल।
यसबाट कसरी बच्ने
- युनिकोडमा लेख्नुहोस् (Kalimati, Nirmala UI जस्ता फन्ट) र फाइल UTF-8 मा सेभ गर्नुहोस्; Excel का लागि CSV BOM सहित UTF-8 मा।
- HTML मा
<meta charset="utf-8">र MySQL तथा MariaDB माutf8mb4प्रयोग गर्नुहोस्। - इम्पोर्ट गर्दा प्रोग्रामलाई अनुमान लगाउन नदिनुहोस्, इन्कोडिङ आफैं छान्नुहोस्।
- इन्कोडिङ एक पटक मात्र बदल्नुहोस्, दुई प्रणालीको सिमानामा।
धेरै सोधिने प्रश्नहरू
के बिग्रिएको टेक्स्ट ठीक हुन सक्छ?
सक्छ। धेरैजसो मोजिबाके गलत इन्कोडिङ वा गलत फन्टले पढिएको टेक्स्ट मात्र हो। माथिको बक्समा टेक्स्ट टाँस्नुहोस् वा फाइल तान्नुहोस् – Mojibuster ले आफैं चिनेर ठीक गर्छ।
के मेरो फाइलमा भाइरस छ?
छैन। मोजिबाके देखाउने समस्या हो, भाइरस होइन, र प्रायः जानकारी पूरै सुरक्षित रहन्छ।
मोजिबाके र � चिह्नमा के फरक छ?
ने जस्तो बिग्रिएको टेक्स्टमा मूल बाइट बाँकी हुन्छन्, त्यसैले त्यो ठीक हुन सक्छ। � को अर्थ हो कुनै प्रोग्रामले एउटा बाइट पढ्न नसकेर त्यसलाई बदलिदियो – मूल अक्षर हरायो।
के टेक्स्ट सर्भरमा अपलोड हुन्छ?
हुँदैन। Mojibuster ले तपाईंकै ब्राउजरमा टेक्स्ट ठीक गर्छ, कतै पठाउँदैन वा सेभ गर्दैन।