TCVN3 và VNI là gì?
TCVN3 (còn gọi là ABC) là bảng mã của các font bắt đầu bằng .Vn như .VnTime, .VnArial. VNI là bảng mã của các font VNI-Times, VNI-Helve. Cả hai đều ra đời trước Unicode và vẫn còn trong nhiều tài liệu hành chính, hợp đồng và bảng tính cũ. Xem thêm lỗi font (mojibake) là gì.
Lỗi font
Tieáng Vieät coù daáu bò loãi font khi môû taøi lieäu cuõ
Unicode
Tiếng Việt có dấu bị lỗi font khi mở tài liệu cũ
TCVN3, VNI và Unicode khác nhau thế nào?
TCVN3 lưu mỗi chữ có dấu bằng một ký tự Latin như µ hay é, và chữ hoa nằm trong font riêng (.VnTimeH). VNI lưu chữ cái và dấu thành hai ký tự liền nhau, nên à thành aø. Cả hai chỉ hiện đúng khi máy có đúng font đó. Unicode thì khác: mỗi chữ tiếng Việt có mã riêng, hiện đúng với mọi font hiện đại, trên điện thoại, trên web và trong email.
à: TCVN3µ, VNIaøộ: TCVN3é, VNIoäế: TCVN3Õ, VNIeáđ: TCVN3®, VNIñViệt: TCVN3ViÖt, VNIVieät
Vì sao vẫn còn tài liệu .VnTime?
Từ năm 2002, các cơ quan nhà nước được yêu cầu chuyển sang Unicode (TCVN 6909:2001). Nhưng kho công văn, hợp đồng, giáo án và đề thi soạn trước đó vẫn được dùng lại hằng năm. Nhiều trường học, phòng kế toán và cơ quan nhỏ còn giữ mẫu văn bản cũ, hoặc dùng phần mềm cũ xuất dữ liệu theo TCVN3. Khi những file này đến máy không cài font .Vn, chữ hiện thành ký tự lạ.
Cách chuyển
- Mở tài liệu cũ, chọn toàn bộ văn bản (
Ctrl+A) và sao chép. - Dán vào ô phía trên. Mojibuster tự nhận ra TCVN3 hay VNI.
- Sao chép kết quả hoặc tải về. Nhớ đổi font trong tài liệu sang font Unicode như Times New Roman hoặc Arial.
File CSV hoặc TXT gõ bằng TCVN3 hay VNI có thể kéo trực tiếp vào ô. Kết quả được lưu dưới dạng UTF-8. Với bảng tính, xem cách sửa lỗi font trong Excel. Phụ đề phim bị lỗi font thì xem sửa lỗi font phụ đề. Nếu chữ có dấu đã thành ? hoặc �, đó là lỗi khác: xem chữ tiếng Việt thành dấu hỏi.
So với chức năng chuyển mã của Unikey
Cách quen thuộc là dùng Unikey Toolkit: sao chép văn bản, chọn bảng mã nguồn (TCVN3 hoặc VNI) và bảng mã đích (Unicode), bấm chuyển mã rồi dán lại. Cách này cần Windows, cần biết bảng mã nguồn và dễ nhầm khi tài liệu trộn nhiều bảng mã.
Mojibuster tự nhận ra bảng mã và chỉ chuyển những đoạn bị lỗi, dùng được trên Mac và điện thoại. Ngược lại, Mojibuster chỉ làm việc với văn bản thuần: định dạng như chữ đậm, bảng hay màu chữ trong Word không được giữ lại. Với tài liệu Word cần giữ định dạng, Unikey vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.
Lưu ý khi chuyển
- Chữ hoa TCVN3: font .VnTimeH dùng vị trí của chữ thường cho chữ hoa. Sau khi chuyển, các đoạn này sẽ thành chữ thường và cần sửa lại chữ hoa bằng tay.
- Văn bản trộn lẫn: nếu tài liệu vừa có chữ Unicode vừa có chữ TCVN3, Mojibuster chỉ chuyển những đoạn thực sự bị lỗi.
- Unicode tổ hợp: chữ có dấu được tách thành chữ và dấu riêng cũng được gộp lại thành Unicode dựng sẵn. Chi tiết xem ở chuyển Unicode tổ hợp sang dựng sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Khác gì so với công cụ chuyển mã của Unikey?
Kết quả tương tự, nhưng Mojibuster chạy trong trình duyệt nên dùng được trên Mac và điện thoại, không cần cài đặt, và tự nhận ra bảng mã.
Tôi không biết văn bản dùng TCVN3 hay VNI?
Không sao. Mojibuster thử cả hai và chọn kết quả là tiếng Việt hợp lệ. Còn nếu thấy mã URL như %E1%BB%87, hãy dùng trang riêng cho mã đó.
Chuyển xong nhưng trong Word vẫn thấy chữ lạ?
Hãy kiểm tra font của đoạn văn. Nếu đoạn văn vẫn đặt font .VnTime hoặc VNI-Times, chữ Unicode sẽ hiện sai. Chọn toàn bộ và đổi sang Times New Roman hoặc Arial.
Có chuyển được file Word .doc hoặc .docx không?
Chưa trực tiếp. Hãy sao chép văn bản trong Word và dán vào ô phía trên. Định dạng sẽ không được giữ lại.
Văn bản có được gửi đi đâu không?
Không. Việc chuyển mã diễn ra hoàn toàn trong trình duyệt của bạn.