Neden karekök işareti çıkıyor
UTF-8’de aksanlı harfler iki, kıvrık tırnaklar üç bayt tutar: ü harfi C3 ve BC baytlarıdır. Apple’ın eski karakter kümesi Mac Roman her baytı ayrı bir karaktere çevirir: C3 karekök işareti √ olur, BC ise º olur. ş (C5 9F) ≈ü, kesme işareti ’ (E2 80 99) ise ‚Äô olur. Bu, Windows’taki `ü` hatasının Mac karşılığıdır.
Önce
Ayşe’nin “güzel” ağaç evi: ılık çay, börek ve şeftali.
Sonra
Ayşe’nin “güzel” ağaç evi: ılık çay, börek ve şeftali.
En sık görülen kalıplar
‚Äô→’,‚Äò→‘‚Äú→“,‚Äù→”‚Äì→–,‚Äî→—,‚Ķ→…,‚Ǩ→€≈ü→ş,ƒü→ğ,ƒ±→ı,ƒ∞→İ,√º→ü,√∂→ö,√ß→ç
Tablonun tamamı aşağıda. ‚Äô, ’ hatasının Mac sürümüdür; ayrıntılar için bozuk kesme işareti ve tırnaklar sayfasına bakın.
Mac Roman hâlâ nerelerde karşımıza çıkıyor
- Mac için Excel: eski sürümler CSV dosyalarını Mac Roman olarak kaydederdi; bkz. Excel’de CSV doğru nasıl açılır.
- Dışa aktarmalar: karakter kümesi olarak “Macintosh” sunan veritabanları ve uygulamalar, örneğin FileMaker.
- Eski dosyalar: Mac OS X öncesinden kalan ve bugün UTF-8 bir programda açılan dosyalar.
- Kopyalanan metinler: bir içerik yönetim sistemi veya bülten aracının yanlış karakter kümesiyle devraldığı metinler.
Windows konsolunda aynısı: ş yerine ┼ş
Komut İstemi ve PowerShell’de benzer bir kalıp görülür: Türkçe Windows’ta konsol eski DOS kod sayfası 857’yi kullanır. Orada ü harfi ├╝, ş harfi ┼ş, ı ise ─▒ olur. Mojibuster bunu da tanır. Konsolu UTF-8’e almak için PowerShell sayfasına bakın.
Önce
Dosya g├Ânderildi: ┼şubat raporu, a─ş s├╝r├╝c├╝s├╝ne kaydedildi.
Sonra
Dosya gönderildi: şubat raporu, ağ sürücüsüne kaydedildi.
Tamamı eski bir kod sayfasında olan dosyalar
Bir dosya baştan sona eski Türkçe Windows kod sayfasında (Windows-1254) kaydedildiyse yukarıdaki kutuya bırakın: Mojibuster bunu algılar ve UTF-8’e çevirir. Mac’te veya DOS’ta eski bir kod sayfasıyla kaydedilmiş dosyaları önce bir metin düzenleyicide UTF-8 olarak yeniden kaydedin.
Sık görülen bozuk karakterler
| Bozuk | Doğru |
|---|---|
| √ß | ç |
| ƒü | ğ |
| ƒ± | ı |
| ƒ∞ | İ |
| √∂ | ö |
| ≈ü | ş |
| √º | ü |
| √á | Ç |
| ƒû | Ğ |
| ≈û | Ş |
| √ñ | Ö |
| √ú | Ü |
| ‚Ǩ | € |
| ‚Äú | “ |
| ‚Äô | ’ |
| – | Р|
| ‚Ķ | … |
Sık sorulan sorular
Metnim kayboldu mu?
Hayır. ‚Äô hâlâ kesme işaretinin baytlarını taşır ve Mojibuster onları geri çevirir. Karakterler ancak bir program onları ? ile değiştirdiyse kaybolur; bkz. soru işareti yerine Türkçe karakter.
Mac Roman nedir?
Apple’ın Unicode öncesinde Batı dilleri için kullandığı karakter kümesi; Türkçe için bunun bir türevi (MacTurkish) vardı. UTF-8 metin okunduğunda ikisi aynı görünür. macOS bugün UTF-8 ile çalışır, ama eski uygulamalar, dışa aktarmalar ve dosyalar hâlâ bu kümeleri kullanır.
Nasıl önlerim?
Dosyaları UTF-8 olarak kaydedin ve UTF-8 bekleyen programlarda açın. TextEdit’te ayarlardaki “Aç ve Kaydet” (Open and Save) bölümünde kodlamayı “Unicode (UTF-8)” yapın.